Trong khi công nghệ ngày càng phát triển, nhiều doanh nghiệp vẫn đang quản lý năng lượng theo cách của 10 năm trước.

Trong kỷ nguyên Công nghiệp 4.0, khi những cụm từ như “Chuyển đổi số” hay “IoT” xuất hiện dày đặc, nhiều người hẳn sẽ nghĩ các nhà máy tại Việt Nam đang được vận hành bởi những hệ thống tự động hóa tối tân. Thế nhưng, thực tế lại mang đến một bức tranh hoàn toàn khác. Nếu đặt câu hỏi phương án giám sát năng lượng phổ biến nhất tại các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam hiện nay là gì, câu trả lời đáng kinh ngạc lại chính là ghi chép thủ công. Hiện tại, phương án cử nhân sự đi ghi chép chỉ số công tơ điện, đồng hồ nước hay lưu lượng khí nén vào sổ sách hoặc file Excel vẫn đang chiếm một tỷ lệ rất lớn trong các nhà máy.

 

Dù nhận thức được tầm quan trọng của việc số hóa dữ liệu năng lượng, nhưng khi bắt tay vào triển khai, nhiều doanh nghiệp lại quyết định quay về với cuốn sổ và cây bút bởi những rào cản lớn về tài chính và hạ tầng. Chi phí đầu tư ban đầu cho một hệ thống Quản lý năng lượng toàn diện thường là một con số không nhỏ, khiến thời gian hoàn vốn bị kéo dài. 

Chẳng hạn, một nhà máy dệt nhuộm quy mô vừa từng được chào hàng một hệ thống ngoại nhập với chi phí lên tới 1 tỷ đồng. Khi nhận thấy thời gian hoàn vốn kéo dài trên 5 năm, ban giám đốc đã lập tức từ chối với suy nghĩ thà chấp nhận trả lương vài triệu mỗi tháng cho công nhân đi chép số còn hơn bỏ ra số tiền lớn ngay lập tức. 

Bên cạnh đó, “di sản” từ hạ tầng thiết bị cũ cũng là một trở ngại. Nhiều nhà máy đang vận hành các hệ thống máy nén khí hoặc cụm lò hơi từ thập niên 90, chỉ có duy nhất đồng hồ cơ truyền thống. Khi muốn số hóa, doanh nghiệp thường lầm tưởng rằng họ phải đập đi thay mới toàn bộ hệ thống thiết bị – một điều bất khả thi về mặt kinh tế. Cộng thêm rào cản về quy mô khi nhiều doanh nghiệp nhỏ cho rằng họ chưa cần đến hệ thống tự động, việc chuyển đổi số đành dậm chân tại chỗ.

Tuy nhiên, việc bù đắp chi phí đầu tư bằng sức người lại mang đến những lỗ hổng lớn trong công tác quản lý. Rủi ro từ yếu tố con người là rất lớn; ví dụ trong ca đêm mệt mỏi, nhân viên có thể ghi nhầm số trên công tơ tổng hoặc tự “bịa” ra con số cho khớp kịch bản, dẫn đến báo cáo cuối tháng sai lệch hoàn toàn và không thể đối soát nguyên nhân thất thoát. 

Thêm vào đó, độ trễ dữ liệu là một điểm yếu chí mạng. Nếu hệ thống đường ống khí nén bị bục rò rỉ vào ngày mùng 5, nhưng đến tận cuối tháng mới chốt số, doanh nghiệp sẽ mất hàng chục triệu đồng tiền điện bốc hơi cùng khí nén trong suốt 25 ngày đó mà không hề hay biết. Việc duy trì phương pháp này còn tạo ra chi phí ẩn và lãng phí nguồn lực nghiêm trọng, khi những kỹ sư bậc cao lẽ ra phải tập trung bảo trì phòng ngừa lại phải xách sổ đi vòng quanh nhà máy chỉ để nhìn đồng hồ và chép số. Hơn nữa, những dữ liệu nằm im trên giấy hoàn toàn không thể giúp quản lý phân tích sâu, vẽ biểu đồ phụ tải hay tính toán suất tiêu hao năng lượng trên từng đơn vị sản phẩm một cách tức thời.

Từ những thực trạng trên, các cấp quản lý cần nhìn nhận lại bài toán năng lượng để nhận ra nghịch lý “tiết kiệm ảo – lãng phí thật”. Việc trì hoãn đầu tư hệ thống giám sát tự động để tiết kiệm chi phí ban đầu thực chất đang che đậy những khoản rò rỉ năng lượng khổng lồ hàng ngày, đồng thời gây lãng phí chất xám của đội ngũ kỹ thuật. Hơn thế nữa, thói quen ghi chép thủ công chính là điểm ngăn cản doanh nghiệp đạt được chứng nhận Hệ thống Quản lý Năng lượng ISO 50001 hay các tiêu chuẩn phát triển bền vững, bởi dữ liệu ghi tay không bao giờ đáp ứng đủ độ minh bạch và tin cậy để thiết lập đường cơ sở năng lượng chính xác.

Có thể khẳng định, phương pháp chép tay đã không còn bắt kịp tốc độ sản xuất hiện nay; đã đến lúc các nhà máy cần nói không với sổ sách. Trong hành trình hướng tới mục tiêu tối ưu hóa chi phí sản xuất, doanh nghiệp cần dần chuyển dịch sang các giải pháp giám sát tự động . 

Hiện nay, với sự tiến bộ của công nghệ IoT, các nhà máy không cần phải đập bỏ hạ tầng cũ hay đầu tư hàng tỷ đồng ngay từ đầu. Các giải pháp thu thập dữ liệu thông minh từ IoTeamVN cho phép số hóa ngay trên nền tảng đồng hồ cơ cũ thông qua các thiết bị chuyển đổi với chi phí cực kỳ hợp lý, giúp số hóa từng phần và mở rộng dần theo lộ trình. Đầu tư vào giám sát năng lượng không phải là chi phí, mà là khoản đầu tư sinh lời nhanh nhất để bịt kín lỗ hổng vận hành, giải phóng sức lao động để đội ngũ kỹ thuật được làm đúng chuyên môn của họ.

Liên hệ Tư vấn Giải pháp Quản lý Năng lượng

Để tìm hiểu thêm về giải pháp Giám sát – Quản lý Năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001 và cách thức triển khai phù hợp với doanh nghiệp của bạn, vui lòng liên hệ IoTeamVN để được tư vấn chi tiết và nhận báo giá dự án.

Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp tối ưu, giúp doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí và phát triển bền vững.